Κυριακή, 2 Φεβρουαρίου 2014

Ο αυτόχθων προοδευτικός χώρος

Θέμα επίκαιρο ένεκα και της μαζώξεως του λεγομένου προοδευτικού κόσμου για τον σχηματισμό αυτόχθονης δημοτικής κίνησης. Πέρα όμως από αυτήν την τυπική και θολή χρήση του επιθέτου «προοδευτικός», τί είναι πραγματικά προοδευτικό και τί δεν είναι; Και μάλιστα στο Ναύπλιο;


Ας ξεκινήσουμε λοιπόν την αναζήτηση ως γνήσιοι αυτόχθονες ιθαγενείς από τα ανάποδα. Όπως τότε που διώξαμε τον Όθωνα για να τον κάνουμε χρόνια μετά Άγαλμα. Τί είναι επομένως συντηρητισμός στο Ναύπλιο;

Συντηρητισμός στο Ναύπλιο σημαίνει κατά πρώτον γεωγραφία. Συντηρητική γεωγραφία. Νεοκλασικά σπίτια, μεσαιωνικά κάστρα, τείχη, φυλακές και περάσματα. Επίσης σημαίνει μπόλικη πέτρα και κλειστή θάλασσα. Θάλασσα μεν, όχι πέλαγος δε. Το μάτι σου αγναντεύει αλλά ποτέ δεν ξεφεύγει. Ποτέ δεν χάνεται.

 Όλο αυτό το περιβάλλον θα ήταν αδύνατο να μην παίζει κανέναν απολύτως ρόλο στην ψυχοσύνθεση του αυτόχθονα ιθαγενή. Τόπος υπέροχος, μοναδικός, ώρες ώρες ειδυλλιακός αλλά ταυτόχρονα περιορισμένος. Τύπου έγκλειστος ή ποιητικά μιλώντας ξεχασμένος από τον χρόνο. Έτσι λίγο πολύ, όλοι εμείς οι Ναυπλιείς, κουβαλάμε πάνω μας ή μέσα μας αν θέλετε, πέρα από πανέμορφες βολταδούρες, γαλήνια δειλινά, μυρωδάτα βράδια και παραδείσια μεσημέρια, ένα μονίμως ακούνητο σκιάχτρο.

Έπειτα έρχεται και η κοινωνία. Μικρή σε μέγεθος όπερ σημαίνει όλα τα προβλήματα που κουβαλά μαζί της μια μικρή κοινωνία. Κουτσομπολιό, ζηλοφθονίες, ανταγωνισμούς, βλαχοσυμπεριφορές, μικροαστισμούς, άπειρα πρέπει και άλλα τόσα φαίνεσθαι και πάει λέγοντας. Προσθέτεις και αυτήν την κληρονομημένη εκ των πρώτων κωλοπλένηδων ψευτοαριστοκρατία, αυτό το υπεράνω που τσακίζει κόκκαλα και μυαλά και το σετ ολοκληρώθηκε.

Ακολουθεί με βήμα ταχύ αυτό που ονομάζουμε παιδεία και καλλιέργεια. Σε μια πόλη που δεν υπάρχει πνευματικό κέντρο ή κέντρο νεότητας και δεν ενοχλεί κανέναν, είναι αστείο να μιλάς για παιδεία και καλλιέργεια. Σε μια πόλη που έζησε ο Καρούζος, ένας από τους μεγαλύτερους  ποιητές της χώρας και της Ευρώπης όλης,  και ούτε το 1% του πληθυσμού της πόλης  δεν γνωρίζει πάνω από δύο στίχους του είναι αστείο να μιλάς για παιδεία και καλλιέργεια. Σε μια πόλη που τα βιβλιοπωλεία της είναι κατά κύριο λόγο πωλητήρια σχολικών ειδών και η δανειστική της βιβλιοθήκη φιλοξενεί μαθητές και γραφικούς αναγνώστες είναι αστείο να μιλάς για παιδεία. Σε μια πόλη που έχει παράρτημα το Πανεπιστήμιο του Χάρβαντ και ο Ναυπλιώτης πίνει φραπεδιά ακριβώς πιο δίπλα, δεν είναι απλά αστείο αλλά σκέτη ντροπή. Σε μια πόλη που βολτάρεται από τη μία άκρη μέχρι την άλλη μέσα σε 15 το πολύ λεπτά και δεν υπάρχει καμία απολύτως ποδηλατική παιδεία και σχεδόν όλοι φορτώνουν το κάρο τους και σου πρήζουν τα συκώτια, τα λόγια  περί παιδείας είναι επίσης περιττά. Να προσθέσουμε και την αθηναική και τρέντυ κουλτούρα που έχει καταπατήσει με τα θορυβώδη αυτοκίνητά της και τους βοιδανθρώπους της που σκάνε κατά κύματα κάθετί ιδιαίτερο και ντόπιο; Την προσθέτουμε και σταματάμε εδώ. Αρκεί, αν και υπάρχουν άπειρα παραδείγματα να αναφέρει κανείς ακόμα.

Συνεχίζουμε με το μεγάλο ζήτημα της εργασίας. Όχι του επαγγέλματος. Της εργασίας. Της δουλειάς. Του μερακίου. Του οράματος, του στόχου, του κόπου και του μόχθου. Το έχουμε; Ή μήπως παρασυρμένοι από την νεοελληνική ωχαδερφίστικη μαλακία, ωσάν τους κλασικούς τους μαλάκες τους Έλληνες που λέει και ο ποιητής Γεωργίου γουστάρουμε να αράζουμε, να μιλάμε, να κρίνουμε τους πάντες και τα πάντα, να κατηγορούμε όλους τους άλλους αλλά όχι βεβαίως τον ίδιο μας τον εαυτό και στο τέλος να μην αλλάζει τίποτα; . Πόσους άραγε εθελοντές έχουμε στη πόλη; Αναλογικά με τον πληθυσμό, πόσους; Αλήθεια, πόσους μερακλήδες, μάστορες κι ερασιτέχνες της ζωής φιλοξενούμε στα μέρη μας; Μωρέ τί ωραία που είναι η αλληλεγγύη! Τί ωραία που είναι η προσφορά στον συνάνθρωπο! Τί όμορφο που είναι να έχεις ένα μεράκι, να γουστάρεις και να προσφέρεις. Ας το κάνουν όμως μόνο οι λίγοι μαλάκες της πόλης. Οι υπόλοιποι ας κρίνουμε εκ του μακρόθεν.

Και τέλος, η πολιτική ζωή. Από την αναρχία μέχρι την κεντροδεξιά (παραπέρα δεν μιλάμε για πολιτική αλλά για καθαρόαιμο καννιβαλισμό) ο πολιτικός λόγος της πόλης κυρίως πιθηκομιμούμενος των Κομματικών ή Ιδεολογικών Βασιλείων της Πρωτευούσης. Οι δε πολιτική συνείδηση των κατοίκων είναι λαογραφικό ή μουσειακό  έκθεμα του απώτερου παρελθόντος.

Ιδού επομένως σύντροφοι ο προοδευτικός χώρος. Γυρίστε το κείμενο ανάποδα, ταρακουνήστε το καλά  και θα τον ανακαλύψετε. Εκεί βεβαίως που θα συναντήσετε τα μεσαιωνικά κάστρα, τα νεοκλασικά σπίτια  και τα κλειστά βουνά θα σας παρακαλούσα να μην τα γκρεμίσετε. Δεν μπορείτε άλλωστε και να θέλατε. Αλλά γιατί να θέλατε;

Λίγο σκοτάδι μέσα μας είναι και αναγκαίο και φυσικά κληρονομικό μας χάρισμα.

Αφιερωμένο στον φίλο Γιώργο Αθανασόπουλο.